Jungheinrich PROFISHOP levert uitsluitend aan bedrijven/zelfstandigen in Nederland
Jungheinrich PROFISHOP

Ergonomie van stapelaars en palletwagens

De ergonomie van stapelaars en palletwagens is van grote invloed op de prestaties van de bestuurder. De lichaams- en werkhouding tijdens het bedienen van hydrauliekfuncties en tijdens het rijden zijn bepalend voor de fysieke belasting en de mate van vermoeidheid. Er kan worden gekozen tussen verschillende bedieningsconcepten.

Ergonomie: comfortabel en lichaamsvriendelijk werken

Alle Jungheinrich trucks zijn ergonomisch ontworpen en maken een plezierige en comfortabele werkhouding mogelijk. De inzet van intern transportmaterieel reduceert zwaar manueel werk en fysieke belastingen van medewerkers aanzienlijk. Met intuïtieve, ergonomische bedieningsconcepten vervalt de inzet van spierkracht tijdens het transport, de in- en uitslag en het orderverzamelen volledig. Het werk wordt beduidend vereenvoudigd. En dat komt de gezondheid ten goede.

Cruciaal bij de interactie tussen mens en machine zijn het stuursysteem, bedieningselementen en de werkplek zelf. Deze factoren bepalen immers mede de prestaties en de efficiency. Het ergonomisch ontwerp van een truck moet de fysieke belasting van de bestuurder minimaliseren en tegelijkertijd het comfort – en daarmee de motivatie – bevorderen. Uiteindelijk wordt zo een maximale efficiency bereikt. Daarom worden de Jungheinrich trucks afgestemd op de menselijke behoeften.

Er wordt onderscheid gemaakt naar stapelaars en palletwagens met betrekking tot de volgende bedieningsmogelijkheden en ergonomische eigenschappen.

Werk- en lichaamshouding in meeloop-inzet

Tijdens de meeloop-inzet worden stuur en bedieningsfuncties vaak gelijktijdig gebruikt. Dit is bijvoorbeeld het geval bij:

  • Hand palletwagens,
  • elektrische palletwagen en
  • stapelaars

Het meelopen komt overeen met de natuurlijke beweging, in tegenstelling tot een staande werkhouding, die statische kracht vereist om het lichaam in evenwicht te houden. Het trekken van ladingen vergt in een meeloop-inzet echter veel kracht en energie. Zeker als de transportafstanden groot zijn. Intern transportmaterieel zonder elektrische aandrijving, zoals steekwagens, pallettrucks en schaarlifters, zouden dan ook alleen op korte transportafstanden en met een vlakke ondergrond mogen worden ingezet.

Ergonomie van de dissel: aan de ergonomische eisen voor dissel en disselkop is voldaan als

  • die dissel in de rijstand aangename armhouding mogelijk maakt en
  • de lengte voldoende afstand waarborgt tussen chassis en bestuurder tijdens alle rij- en manoeuvreerwerkzaamheden.

Bij de gebruikelijke palletwagens en stapelaars van Jungheinrich is de disselkop, met de geïntegreerde hef-, rij- en daalfuncties, voor zowel links- als rechtshandige bestuurders ergonomisch vormgegeven. De zachte buitenzijde zorgt voor een aangename grip, ook in koude omgevingen. Alle bedieningselementen op de ergonomische disselkop zijn optimaal bereikbaar, zowel met de wijsvinger als met de duim. De dissel maakt een moeiteloze en comfortabele inzet mogelijk. De rijrichtingschakelaar moet, net als de anders gevormde knoppen voor heffen en dalen, intuïtief en met weinig inspanning te bedienen zijn. Via een extra veiligheidsschakelaar op de disselkop verandert de truck automatisch van rijrichting, bijvoorbeeld als de bestuurder bekneld dreigt te raken in een krappe ruimte. Nadat de truck van rijrichting is veranderd, komt deze bovendien automatisch tot stilstand.

Veel elektrotrucks van Jungheinrich zijn uitgevoerd met een zogeheten schildpadknop, die het manoeuvreren in krappe ruimten en met rechtopstaande dissel vereenvoudigd. Als de dissel rechtop, en dus in het rembereik van de truck, staat, kan de remfunctie met de schildpadknop worden overruled. De truck rijdt dan verder met gereduceerde snelheid.

Werk- en lichaamshouding in meerij-inzet

Tijdens een staande meerij-inzet rijdt de bestuurder met de truck mee op een staplatform, zoals bij onder andere de Jungheinrich ® ERE 120 palletwagen en de Jungheinrich ® ERC 212 stapelaar. Dit bespaart energie en vermindert vermoeidheid. De bestuurder blijft langer gemotiveerd en prestatiegericht, waardoor de efficiency stijgt. Het zogeheten “ShockProtect” staplateau is vrij van schokken, zodat de rug en spieren van de bestuurder worden gespaard.

Ergonomie bij opklapbare staplatforms: Het opklapbare bestuurdersplatform maakt het wisselen tussen meelopen en meerijden mogelijk. Om op het staplatform mee te kunnen rijden, moet dit voldoende groot bemeten zijn, zodat de voeten van de bestuurder binnen de contouren van het platform blijven. Voor een veilige en stabiele houding is een antislip bekleding nodig. Daarnaast is een opklapbare zijsteun nodig om de bestuurder van de pallettruck of stapelaar ook bij rap genomen bochten op het staplateau te houden. Ook een traploze, schokvrije aansturing verhoogt de veiligheid tijdens de meerij-inzet.

Ergonomie bij vaste staplatforms (type ERE 120): Het vaste staplatform wordt veel gebruikt in horizontale orderverzamelprocessen. De bedienings- en stuurfuncties beperken zich dan tot de weg tussen de picklocaties. De positie van de bestuurder moet daarbij zo groot bemeten zijn, dat de bewegingsvrijheid niet wordt beperkt. Het betreden van het platform moet van beide kanten eenvoudig en comfortabel zijn. Naast de rubberen antislip vloermat moeten rubberen buffers een stabiele stand van de bestuurder ondersteunen.

Ergonomie van de dissel: Disselgestuurde meerijtrucks zijn uitgevoerd met een korte dissel die ook het meelopen aan de zijkant van de truck mogelijk maakt. Een lange disselarm, bevestigd aan de onderzijde van de truck is uitsluitend geschikt voor het meelopen aan de zijkant. Deze disselarm is langer en waarborgt onder alle omstandigheden een veilige afstand tussen truck en bestuurder. De kortere, aan de bovenzijde van de truck bevestigde dissel is slechts geschikt voor tijdelijke meeloop-inzet (en natuurlijk voor het langere meerijden). De disselkop en de bedieningselementen zijn voor beide disselarm-varianten identiek.

Werk- en lichaamshouding in meezit-inzet

Een meezit-inzet komt voornamelijk voor bij vorkheftruckoperaties. Bij een zittende bediening van hydrauliek – en stuurfuncties is de vereiste inspanning het laagst. De bestuurdersstoel moet de chauffeur – in werkhouding met aangespannen buik- en beenspieren – gedurende een langere periode ondersteunen. De besturing van de truck geschiedt via een stuurknop op het stuur die met de linkerhand wordt bediend. De rechterhand blijft vrij voor de bediening van overige functies, zoals de hydrauliekfuncties. Via de pedalen wordt geaccelereerd, geremd en de rijsnelheid geregeld. Als gevolg van de benodigde, en verdeelde krachten/inspanningen, worden verschillende spieren aangesproken. De gewenning bij het besturen van een personenauto moet terug te vinden zijn tijdens het rijden op een vorkheftruck. Daarom worden zowel het acceleratiepedaal als het rempedaal bediend met de rechtervoet. De linkervoet kan uitsluitend voor stabilisatie van het lichaam worden gebruikt. Wat betreft de hanteerbaarheid van de truck is het belangrijk dat deze bij zowel het rijden met als zonder last soepel en fijngevoelig is.

Ergonomie van de zitplaats van de bestuurder: voor intern transporttrucks zijn er twee verschillende zitposities:

  • vooruit (in de rijrichting) en
  • zijdelings (dwars op de rijrichting).

Bij een ‘vooruit’-zit heeft de bestuurder zijn ogen op de vork. Hoofd en lichaam moeten worden gedraaid om achteruit te rijden. Bij een zijdelings zitpositie zit de bestuurder dwars op de vork en op de rijrichting. Om de rijweg, zowel bij vooruit rijden als tijdens het achteruit rijden, goed te kunnen overzien, volstaat een lichte draaiing van het hoofd. Uit ergonomisch oogpunt heeft een zijdelingse zitpositie daarom de voorkeur als er veelvuldig achteruit gereden wordt.
Samen met de bestuurdersruimte moet de zitplaats voldoende (bewegings)ruimte bieden voor een vlekkeloze en comfortabele bediening. De mogelijkheid om de stoel en werkplek aan te passen aan het postuur en de lengte van de bestuurder dragen eveneens bij aan de ergonomie. Net als de mogelijkheid om tijdens langdurige werkzaamheden de zitpositie tussentijds te veranderen. Een hydraulisch gedempte stoel en rugleuning zijn individueel instelbaar en ontlasten de rug op een oneffen ondergrond.

Ergonomie van de bediening: De bedieningsknoppen en -hendels, behalve het stuurwiel, zijn allemaal zo gepositioneerd dat ze eenvoudig en makkelijk te bedienen zijn met de rechterhand. Bovendien liggen ze duidelijk in het zichtveld van de bestuurder en zijn ze goed herkenbaar. De benodigde inspanning voor het bedienen van de knoppen moet zo laag mogelijk zijn, terwijl de bestuurder onder alle omstandigheden contact met de rugleuning – en daarmee een rechte lichaamshouding – moet kunnen aanhouden. De afstand tussen de bedieningselementen moet groot genoeg zijn om ze ook met werkhandschoenen goed en veilig te kunnen bedienen.