Inhoud
Of het nu gaat om productiebedrijven, ambachtelijke ondernemingen of de hobbyschuur: overal waar chemicaliën worden gebruikt, moeten ze volgens de voorschriften worden afgevoerd. Voor het afvoeren van chemicaliën is er Nederlandse wetgeving en zijn er Europese richtlijnen, waaraan zowel industriële bedrijven als particuliere huishoudens zich strikt moeten houden.
Het begrip chemicaliën wordt voor alle stoffen gebruikt die voor een chemische reactie kunnen zorgen. Terwijl dit de bedoeling is bij de toepassing, kan dit in de verkeerde omgeving tot gevaarlijke toestanden leiden – bijvoorbeeld wanneer chemische stoffen in het grondwater terechtkomen. Chemisch afval moet daarom altijd op de juiste manier worden opgeslagen en vervolgens worden afgevoerd naar de milieustraat of worden opgehaald door een gespecialiseerd bedrijf. Potentieel gevaarlijke stoffen mogen onder geen beding bij het normale huis- of bedrijfsafval terechtkomen.
Voordat u het chemisch afval inlevert: correcte opslag
Chemicaliën, zoals zuren of logen, komen in de meest uiteenlopende producten voor. Denk bijvoorbeeld aan verf, lak en speciale reinigings- of oplosmiddelen, maar ze komen ook in onbewerkte vorm voor. Een groot deel van deze stoffen vraagt zowel tijdens het gebruik als bij het afvoeren om de grootst mogelijke voorzichtigheid. Chemische stoffen zijn hierbij in te delen in drie groepen:
| Stoffen | Voorbeelden |
|---|---|
| • Licht ontvlambare en/of explosieve stoffen | • Kunststof • Lak • Oplosmiddel • Olie |
| • Vaste of vloeibare bijtende stoffen | • Natriumperoxide • Chloor • Bijtende soda • Ongebluste kalk • Fosforzuur • Salpeterzuur • Natronloog • Zwaveldioxide |
| • Milieugevaarlijke stoffen | • Zwaveltrioxide • Chloroform • Zware metalen, zoals lood en kwik |
Bewaar chemicaliën altijd gescheiden van elkaar en van andere afvalstoffen. Zo voorkomt u dat er tijdens de tussenopslag gevaarlijke reacties kunnen optreden met rookontwikkeling, brand of explosies tot gevolg. Bovendien garandeert u dat al het afval optimaal kan worden gerecycled, zoals voorgeschreven in het Circulair Materialenplan.
Materialen die spontaan kunnen ontbranden, zoals met olie of vet doordrenkte doeken, moeten direct na gebruik worden opgeslagen in goed afgesloten metalen bakken, ondergedompeld in water worden bewaard, of buiten worden uitgespreid. Afhankelijk van de chemische stof zijn verschillende speciale bakken, vaten of kasten geschikt voor de opslag. Denk aan brandwerende of afgesloten bakken van metaal of HDPE voor licht ontvlambare stoffen, speciale vaten voor de opslag van zuren en logen of speciale chemicaliënkasten.
Welke bakken geschikt zijn voor uw tussenopslag, vindt u in de richtlijnen van de Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS).
Bewaar organische oplosmiddelen zoals penseelreiniger, koudreiniger of benzine altijd goed afgesloten. Giet deze vloeistoffen nooit in de afvoer of in het toilet! Organische oplosmiddelen verdampen zeer snel en zijn schadelijk voor de luchtkwaliteit. Gebruik bij voorkeur oplosmiddelvrije alternatieven die u met water kunt verdunnen, zoals lak op acrylbasis.
Eisen voor de opslag van chemisch afval
Binnen uw bedrijf moet u voor een veilige opslagplek en een eenduidige labeling van het chemische afval zorgen.
De opslag moet aan de volgende eisen voldoen:
- De ruimte moet goed geventileerd zijn en een ondoordringbare, makkelijk schoon te maken vloercoating hebben
- Er moeten lekbakken voor giftige vloeistoffen beschikbaar zijn
- Verpakkingen met organische vloeistoffen moeten altijd goed worden afgesloten
- De ruimte moet voorzien zijn van de bijpassende veiligheidsvoorschriften, waarschuwingsborden en gevaarsymbolen
- De afvalbakken, vaten en kasten moeten gelabeld zijn met de correcte gevaarsymbolen, de samenstelling en de officiële afvalcode volgens de Europese afvalstoffenlijst (EURAL)
Voor bedrijven: chemisch afval laten ophalen
Industriële bedrijven en onderzoeks- of testlaboratoria waarin grote hoeveelheden chemicaliën worden gebruikt en waar veel chemisch afval ontstaat, sluiten meestal een contract af met een bedrijf dat gespecialiseerd is in de verwerking van organisch of anorganisch chemisch afval en gevaarlijke stoffen. Deze gecertificeerde ondernemingen stellen de juiste inzamelmiddelen ter beschikking, zoals speciale bakken voor chemisch afval. Deze worden op afgesproken tijdstippen opgehaald of omgewisseld. De dienstverlener voert het chemische afval af naar een speciale afvalverwerker. De dienstverlener is verantwoordelijk voor de professionele inzameling, verwerking en vereiste documentatie.
Voor particulieren: chemisch afval inleveren of laten ophalen
In een particulier huishouden komt chemisch afval eigenlijk alleen in kleine hoeveelheden voor. Daarom hoeven particulieren niet te voldoen aan de strenge opslag- en labelvoorschriften. Voor documentatie hoeven ze ook niet te zorgen. Desondanks moeten ze er wel voor zorgen dat gevaarlijke stoffen veilig worden bewaard en geen gevaar vormen voor het huishouden, de omgeving of het milieu. Ook hier geldt: bewaar potentieel gevaarlijke stoffen altijd gescheiden van elkaar!
Als u als particulier klein chemisch afval (KCA) wilt inleveren, dan kunt u dat als volgt doen:
- KCA, waaronder afgewerkte olie, kunt u inleveren bij de plaatselijke milieustraat. In veel gemeenten wordt KCA ook een aantal keer per jaar opgehaald. U moet het dan in een gesloten chemobak aanbieden.
- Batterijen kunt u vaak bij de supermarkt in een daarvoor bestemde ton kwijt.
Bepaalde chemische producten kunt u inleveren bij het bedrijf waar u ze gekocht hebt. Zo kunt u bijvoorbeeld medicijnen waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken bij de apotheek afgeven.
Welke producten mogen niet bij het huishoudelijk afval?
Ook in particuliere huishoudens komen chemicaliën voor die niet bij het huishoudelijk afval mogen worden weggegooid. Het volgende chemische afval moet u bijvoorbeeld inleveren bij de milieustraat:
- Batterijen en accu’s
- Motor-, transmissie- en hydraulische olie
- Remvloeistof
- Gewasbeschermings- en bestrijdingsmiddelen
- Zuren en logen
- Spuitbussen, zoals verf en lak
- Antivries
- Meststoffen
- Fotochemicaliën
Veelgestelde vragen over chemisch afval afvoeren
Chemische stoffen kunnen explosies veroorzaken, de huid en ogen irriteren of eigenschappen hebben die schadelijk zijn voor het grondwater, de bodem, de lucht of levende wezens. Een verkeerde verwerking van chemicaliën, waarbij ze in contact komen met andere stoffen of het milieu (bijv. de bodem of grondwater), kan leiden tot explosies, brand of zware schade aan het ecosysteem of de gezondheid. Chemisch afval moet daarom altijd op de correcte manier worden afgevoerd naar de milieustraat of worden opgehaald door een gespecialiseerd afvalverwerkingsbedrijf.
Het wettelijke kader voor het afvoeren van chemicaliën en andere gevaarlijke stoffen is in Nederland opgebouwd uit de volgende wetten en verordeningen:
• Omgevingswet en Wet milieubeheer: de Omgevingswet vormt sinds 1 januari 2024 het belangrijkste wettelijke kader voor het milieu in Nederland. De Wet milieubeheer blijft van kracht voor stoffen en afvalstoffen.
• Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen (PGS): hierin vindt u alle belangrijke richtlijnen voor het produceren, gebruiken, opslaan en vervoeren van gevaarlijke stoffen.
• Kaderrichtlijn betreffende afvalstoffen: deze richtlijn vormt de basis voor alle Europese wetgeving voor afval.
• Circulair Materialenplan: hierin staat alles over de organisatie en de doelstellingen van het nationale afvalbeleid. In het Circulair Materialenplan vindt u ook informatie over hoe u afval in uw bedrijf moet scheiden.
• Europese Chemicaliënverordening REACH: deze verordening is een standaardisering van de verschillende chemicaliënwetgevingen in Europa en fungeert tevens als kennisdatabank voor de gevaren en risico’s van chemische stoffen. REACH staat voor de Registratie, Evaluatie, Autorisatie en restrictie van Chemische stoffen.
Chemische stoffen zijn in te delen in drie groepen:
• Licht ontvlambare en/of explosieve chemicaliën: bijv. lak, oplosmiddel en olie
• Vaste of vloeibare bijtende stoffen: bijv. natriumperoxide, chloor, bijtende soda, ongebluste kalk, fosforzuur, salpeterzuur, natronloog en zwaveldioxide
• Milieugevaarlijke stoffen: bijv. zwaveltrioxide, chloroform en zware metalen, zoals lood en kwik
Afhankelijk van de stof en de hoeveelheid zijn er verschillende mogelijkheden. In alle gevallen moeten chemicaliën gescheiden van elkaar en van andere afvalstoffen worden bewaard.
Voor industriële bedrijven en grotere hoeveelheden gevaarlijke stoffen raden we aan een gecertificeerde externe dienstverlener in de arm te nemen die de professionele verwerking en de vereiste documentatie verzorgt.
Als particulier kunt u chemicaliën inleveren bij de plaatselijke milieustraat. In veel gemeenten wordt KCA ook een aantal keer per jaar bij u opgehaald. Bepaalde producten, zoals medicijnen, kunt u inleveren bij het bedrijf waar u ze gekocht hebt.
De volgende producten mag u niet bij het huishoudelijk afval gooien en moet u inleveren bij de milieustraat:
• Batterijen en accu’s
• Motor-, transmissie- en hydraulische olie
• Remvloeistof
• Gewasbeschermings- en bestrijdingsmiddelen
• Zuren en logen
• Spuitbussen, zoals verf en lak
• Antivries
• Meststoffen
• Fotochemicaliën
Let op: de hier genoemde voorschriften zijn slechts een keuze uit de belangrijkste wettelijke richtlijnen. Voor gedetailleerde informatie verwijzen we u naar de hier weergegeven voorschriften en wetten. Bij de concrete omzetting in uw bedrijf dient u zich bij twijfel tot een deskundige te richten.
Bron afbeelding:
© gettyimages.de – endopack
