Lesezeit: 2 Minuten

Het hefvermogen is de kracht die nodig is om ladingen op te tillen en eventueel te verplaatsen. Dit gebeurt door middel van een hefboom, die in de natuurkunde en technologie een mechanisch versterker wordt genoemd: de solide hefboom kan om zijn eigen as worden gedraaid – vergelijkbaar met een wip. 

De hefboomwet houdt rekening met enkele en dubbele hefbomen. Wat alle hefbomen gemeen hebben, is dat ze kunnen worden gebruikt om de grootte en de richting van krachten te veranderen. Het hefboomeffect maakt het dus mogelijk om met relatief weinig inspanning zware lasten te tillen en te verplaatsen. 

In diverse ambachts-, bouw- en productiebedrijven wordt het hefvermogen ten volle benut in de vorm van hijsgereedschap. Onder andere breekijzers, moersleutels of kraaninstallaties maken montage- en bouwwerkzaamheden en goederentransport makkelijker. Het hefvermogen dient ook om kracht over te dragen op machines. Interne bedrijfsprocessen kunnen zo veilig en comfortabel worden uitgevoerd. 

Bereken met de hefboomwet de benodigde kracht voor operationele doeleinden 

Het hefvermogen wordt gedefinieerd door de hefboomwet. Deze wet uit de oudheid luidt als volgt: 

Kracht x krachtarm = last x lastarm
Linker draaimoment = rechter draaimoment 

De lastarm is de kant waar de te verplaatsen last zich bevindt. De krachtarm is de kant waarop de bewegingskracht wordt uitgeoefend. Het zogenaamde draaipunt is het punt waar de hefboom omheen wordt gedraaid. Dit resulteert in de volgende formule voor het berekenen van de hefboomkracht: 

Berekening van het hefvermogen

Hefvermogen bij enkele en dubbele hefbomen 

Bij mechanisch versterkers wordt meestal een onderscheid gemaakt tussen enkele en dubbele hefbomen.  

Enkele hefbomen

  • Last- en krachtarm vallen samen 
  • Draaipunt bevindt zich aan een uiteinde van de hefboom 
  • Krachten gaan in één richting 

Dubbele hefbomen:  

  • Krachtpunten bevinden zich aan verschillende kanten van de hefboom 
  • Draaipunt zit in het midden van de hefboom 
  • Krachten gaan in twee richtingen en zijn in balans als het linker- en rechter draaimoment in evenwicht zijn 

Als hefbomen niet recht zijn, worden ze ook wel gebogen hefbomen genoemd. Deze worden bijvoorbeeld gebruikt voor bepaalde weegschalen, zoals de bascule. 

Bij alle soorten hefbomen moet naast het hefvermogen ook rekening worden gehouden met de wrijving op het scharnierpunt: wanneer de hefboom over de as draait, wordt een deel van de gebruikte energie omgezet in warmte. Daarom is voor het nodige hefvermogen extra krachtbelasting nodig, afhankelijk van het materiaal van de hefboom en de last.   

Hijsgereedschap gebruikt hefvermogen om zware lasten te verplaatsen 

Hef- en hijsgereedschap maakt gebruik van het hefboomeffect, zoals beschreven in de hefboomwet. Het vermindert zo merkbaar de inspanning die nodig is bij het heffen en verplaatsen van zware lasten. Daarbij horen zowel handmatige als elektro-hydraulische hefsystemen en takels met en zonder kantelfunctie. Hef- en hijsgereedschap wordt in de logistiek en in de bouw veel gebruikt en combineert een hoog draagvermogen met een eenvoudige en comfortabele bediening. Typisch, veelgebruikt hijsgereedschap is bijvoorbeeld: 

Doordat verschillende soorten hefgereedschap verschillende hoeveelheden kracht overbrengen, maken ze het werk in veel bedrijfstakken permanent gemakkelijker. Ze dragen bij aan effectieve en veilige werkprocessen en bevorderen de doorstroming in de opslag en productie. Bovendien kunnen bedrijfskosten in veel gevallen aanzienlijk worden verlaagd door gebruik te maken van hoogwaardig hef- en hijsgereedschap. 

Bron afbeelding:
© gettyimages.de – PRImageFactory