De accu van een heftruck bijvullen: informatie & handleiding

Als u in uw bedrijf met heftrucks of andere magazijntrucks op loodzuuraccu’s werkt, moet u regelmatig het waterpeil controleren en de heftruckaccu zo nodig bijvullen. Dit behoort tot de gebruikelijke onderhoudswerkzaamheden, omdat loodzuuraccu’s bij iedere laadcyclus water verliezen.

In dit artikel leest u waarom het zo belangrijk is om het waterpeil in de gaten te houden en welke mogelijkheden u heeft om de accu van de heftruck bij te vullen.

De accu van een heftruck bijvullen: het belangrijkste in het kort

Waarom is het belangrijk om het water van een heftruckaccu regelmatig bij te vullen?

De vloeibare elektrolyt in loodzuuraccu’s bestaat uit zwavelzuur dat met water verdund is. Dit is een cruciaal onderdeel van elke accu, omdat de elektrisch geladen deeltjes zich hierdoor heen en weer bewegen tussen de anode en de kathode.

Tijdens het laadproces ontstaat er warmte in de accu, waardoor de elektrolyt uitzet en de zogenaamde gasvormingsfase intreedt. Daarbij splitst het water zich in de gassen waterstof en zuurstof, die vervolgens verdampen en het waterpeil in de accu doen dalen. Dit heeft een directe invloed op de capaciteit en het aantal mogelijke laadcycli van een accu.

Wat gebeurt er wanneer er geen water wordt bijgevuld?

Als u het water in de accu van een heftruck niet tijdig bijvult, heeft dit al na zeer korte tijd negatieve gevolgen voor de prestaties van de accu. Blijft het waterpeil langdurig te laag, dan dreigen technische schade en veiligheidsrisico’s, zoals:

• Delen van de loden platen worden niet meer bedekt door de elektrolyt, waardoor er sulfatering en oxidatie optreden.
• Het nu sterker geconcentreerde zwavelzuur veroorzaakt agressieve corrosie aan de loden platen en accupolen.
• Deze onherstelbare chemische reacties leiden tot een aanzienlijk verlies aan accucapaciteit en een veel kortere levensduur van de accu.
• Tijdens het opladen ontstaat er gevaar voor oververhitting en de vorming van knalgas; in het ergste geval dreigt kortsluiting in een accucel.

Als er kortsluiting plaatsvindt in een cel, is de accu defect en blijft er vaak niets anders over dan de beschadigde loodaccu in te leveren. Bij de PzS-accu’s, het gangbare type voor heftrucks, kunnen echter ook de afzonderlijke cellen worden vervangen. Vanwege de vereiste veiligheidsmaatregelen en wettelijke voorschriften mag dit werk alleen worden uitgevoerd door gekwalificeerd personeel en moeten de vervangen onderdelen worden afgevoerd in overeenstemming met de milieuwetgeving.

Moet u bij alle soorten accu’s water bijvullen?

Of het controleren en bijvullen van het waterpeil überhaupt nodig is, hangt af van de samenstelling van de accu. Bij de gangbare accutechnologieën geldt dit uitsluitend voor loodzuuraccu’s (niet voor andere loodaccu’s), omdat alleen deze elektrolyt met water bevatten.

Loodzuuraccu’s zijn zeer robuust en worden ondanks de lange oplaadtijden nog steeds toegepast in veel stapelaars, palletwagens en heftrucks, vooral in grotere werkplaatsen en productiebedrijven.

Inmiddels zijn er ook loodaccu’s die gebruikmaken van watervrije elektrolyten, die zijn gebonden in vliesmateriaal, glasvezelmatten of in gelvorm. Daarnaast worden in elektrische heftrucks ook accu’s met op oplosmiddelen gebaseerde of vaste elektrolyten toegepast, zoals lithium-ion-accu’s. Bij onderhoudsvrije gel-, AGM- en lithium-ion-accu’s hoeft u het waterpeil daarom niet te controleren of water bij te vullen.

Wanneer moet u het accuwater bijvullen van een heftruck – voor of na het opladen?

Het is belangrijk dat u pas water bijvult nadat de accu van de heftruck is opgeladen. Daar zijn twee redenen voor:

• Enerzijds zet de elektrolyt uit door de warmteontwikkeling tijdens het laadproces, waardoor een zojuist bijgevulde accu zou kunnen overlopen en het bijtende zuurmengsel zou kunnen weglekken. Dit verhoogt het risico op schade door corrosie, kortsluitingen en capaciteitsverlies.
• Anderzijds zorgt het bijvullen na het opladen ervoor dat de resterende elektrolyt zich goed kan vermengen met het bijgevulde water en dat er geen ongewenste zuurstratificatie ontstaat.

Over het algemeen dient u het waterpeil van de accu regelmatig te controleren en de accu ten minste één keer per week bij te vullen. Dat is voldoende wanneer de accu maar één shift per dag wordt gebruikt. Bij intensiever gebruik, bijvoorbeeld wanneer de accu dagelijks gedurende meerdere shifts wordt gebruikt, moet u de accu ongeveer om de drie dagen bijvullen.

Belangrijke veiligheidsmaatregelen tijdens het bijvullen

Voordat u het water van een heftruckaccu bijvult, moet u de accu, uzelf en ook uw omgeving beschermen tegen mogelijke ongevallen, defecten en veiligheidsrisico’s. Zo voldoet u enerzijds aan de wettelijke veiligheidsvoorschriften en zorgt u anderzijds ervoor dat de accu zijn maximale prestaties en levensduur bereikt.

Houd rekening met de volgende maatregelen:

• Draag persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), waaronder een zuurbestendige veiligheidsbril en veiligheidshandschoenen, geschikte veiligheidsschoenen en, indien nodig, een schort voor de omgang met chemicaliën.
• Kies een goed geventileerde werkplek waar gassen snel kunnen verdampen, om explosiegevaar door knalgas te voorkomen.
• Verwijder alle ontstekingsbronnen uit de directe omgeving.
• Zorg voor een oogspoelstation en een geschikt bindmiddel voor het zwavelzuur in de accu, in geval van nood.
• Vul alleen volledig opgeladen accu’s bij met water.
• Gebruik uitsluitend gedemineraliseerd of gedestilleerd water dat voldoet aan de eisen van NEN-EN-IEC 62877-2.
• Zorg ervoor dat de markeringslijn voor het maximale waterpeil niet overschreden wordt, zodat de elektrolyt in verwarmde (uitgezette) toestand niet overstroomt.
• Het laadniveau van de accu mag nooit onder de 20 procent komen. Een dergelijke diepontlading leidt tot grote warmteontwikkeling, die de accu onherstelbaar kan beschadigen. Aangezien loodzuuraccu’s zichzelf ontladen wanneer ze niet worden gebruikt, moeten ze altijd zo snel mogelijk weer worden opgeladen.
• Ook tussentijdse oplaadbeurten dienen strikt te worden vermeden, aangezien onvolledige laadcycli het risico op vroegtijdige sulfatering kunnen vergroten. Hoewel sulfatering deel uitmaakt van het normale verouderingsproces, kan dit de totale levensduur van de accu aanzienlijk verkorten.
• Controleer de accu bij de dagelijkse inspectie aan het begin van de werkdag op zichtbare schade en vervuiling.

Bij optimaal onderhoud kunnen industriële loodzuuraccu’s tot 1.500 laadcycli halen, wat bij dagelijks gebruik overeenkomt met een levensduur van ongeveer 6 jaar.

De accu van een heftruck bijvullen: zo gaat u te werk

Een loodzuuraccu bijvullen met een automatisch vulsysteem

Moderne loodzuuraccu’s zijn vaak uitgerust met Aquamatic. Dit vulsysteem maakt het controleren van het waterpeil en het bijvullen van de accu aanzienlijk eenvoudiger.

1. Als de ingebouwde vlotters aangeven dat het waterpeil te laag is, sluit u de watertank rechtstreeks aan op de heftruck.
2. Schakel vervolgens de watertoevoer in. Aan het draaiende wieltje van de doorstroomindicator kunt u zien dat er water stroomt.
3. Zodra het maximale vulniveau is bereikt, stopt het systeem de watertoevoer automatisch. De doorstroomindicator komt dan tot stilstand.
4. Koppel het vulsysteem vervolgens los van de heftruck. De heftruck is daarna direct weer klaar voor gebruik.

Accu handmatig of automatisch bijvullen?

Vergeleken met een automatisch systeem is het riskanter en arbeidsintensiever om de accu van een heftruck handmatig bij te vullen. Voor ervaren personeel of gespecialiseerde bedrijven is het echter een routineklus die doorgaans geen problemen oplevert. Automatische vulsystemen zijn weliswaar uiterst nauwkeurig en veilig, maar voor veel bedrijven is een kosten-baten-vergelijking doorslaggevend.

Veelgestelde vragen over het bijvullen van de accu van een heftruck

Bron afbeelding:

© Jungheinrich AG