Inhoud
Een schroefverbinding is een van de beste manieren om twee objecten met elkaar te verbinden: deze is niet alleen stabiel, de schroefdraad kan ook op elk moment weer worden losgemaakt. Dit is te danken aan de perfect in elkaar passende binnen- en buitendraden.
Een buitendraad is de schroefdraad van een schroef of draadstang waarop een bijpassende moer wordt gedraaid om deze stabiele schroefverbinding te verkrijgen. Als u de buitendraad zelf wilt tappen, moet u nauwkeurig meten en met het juiste gereedschap werken. Hieronder leest u welk gereedschap hiervoor nodig is en welke stappen u moet doorlopen.
Gereedschap & uitrusting voor het snijden van buitendraad
Om een passende buitenschroefdraad te tappen, hebt u niet veel gereedschap nodig. Zorg er ten eerste voor dat u een snijijzer en een vijl bij de hand hebt. Daarnaast is het belangrijk dat u een bankschroef hebt waarin u de ronde staaf of bout – waarin u de draad gaat snijden – kunt vastklemmen. Gebruik ook altijd wat tapolie; daarmee gaat het allemaal een stuk gemakkelijker.
Let op in welke soorten roestvrij staal u tapt. Zelfs roestvrij staal kan roesten bij contact met normaal staal. Als u dus in metaal wilt boren of snijden, is het bij roestvrijstalen onderdelen altijd belangrijk om gereedschap te gebruiken dat daar specifiek voor bedoeld is.
Normaal gesproken is het tappen van buitendraad onvervalst handwerk, maar als u een draaibank hebt, is het ook mogelijk om het machinaal te doen. Hiervoor hoeft de draaibank alleen te worden uitgerust met een houder voor het snijijzer. Vaak moet u ook een geschikte schroefdraad tappen om de betreffende objecten met elkaar te kunnen verbinden.
De juiste snijijzer kiezen
Een snijijzer is cilindervormig en gemaakt van snelstaal (HSS). Aan de binnenkant zijn ten minste drie snijranden aangebracht (bij grotere uitvoeringen ook meer). Tussen de snijranden bevinden zich holle ruimtes waardoor de boorspanen kunnen worden afgevoerd. De tanden van de buitenste snijranden zijn niet volledig uitgewerkt en verwijderen in eerste instantie slechts een deel van het materiaal. Hierdoor wordt het profiel stap voor stap in de bout gesneden, wat zowel het materiaal als het gereedschap beschermt tegen snelle slijtage.
De keuze van het juiste snijijzer hangt af van het gewenste schroefdraad en het object. U moet rekening houden met de volgende criteria:
- Soort schroefdraad: gangbare soorten schroefdraad zijn qua profiel en spoed gestandaardiseerd volgens de ISO-normen. Als u een moer met M10-schroefdraad hebt en de passende M10-buitendraad wilt tappen, hebt u dus een M10-snijijzer nodig.
- Materiaal: doorgaans worden buitendraden in metaal gesneden, daarom bestaan de meeste snijijzers uit gereedschapsstaal of HSS-staal. Als u hout of kunststof wilt bewerken, dan dient u gebruik te maken van snijijzers die speciaal daarvoor bedoeld zijn, anders loopt u het risico dat het materiaal beschadigd raakt.
- Houder voor het snijijzer: voor het snijden van buitenschroefdraad, klemt u het snijijzer in een houder voor een betere geleiding en een grotere krachtoverbrenging.
Voor het snijden van een buitendraad hoeft u geen afzonderlijke snijijzers aan te schaffen. Praktische gereedschapssets bevatten zowel draadtappen als snijijzers in de gangbaarste maten.
Bout met de juiste diameter
Om ervoor te zorgen dat de buitenschroefdraad na het tappen perfect past, moet niet alleen de snijder, maar ook de bout de juiste maat hebben. De aanname dat de diameter van de binnendraad en de bout identiek zijn, is onjuist: het materiaal van de bout wordt tijdens het snijden lichtjes naar buiten gedrukt, waardoor de diameter groter wordt.
Om deze reden moet de voorboordiameter van de bout kleiner zijn dan de buitendiameter van de schroefdraad, zodat de schroef later probleemloos in de binnendraad kan worden gedraaid. Hoe groter de schroefdraad, hoe groter het verschil tussen de twee waarden. Als u een M8-buitenschroefdraad wilt snijden, is de diameter van de bout 7,87 mm; een M16-buitendraad tapt u in een bout met een diameter van 15,82 mm. Daarnaast wordt er onderscheid gemaakt tussen metrische schroefdraad volgens de Europese normen en Britse of Amerikaanse schroefdraad.
In de relevante vakliteratuur vindt u uitgebreide tabellen waarin u de exacte voorboordiameter van de bouten voor verschillende soorten schroefdraad kunt aflezen.
De volgende tabel geeft u een overzicht van de gangbaarste diameters in de sanitair- en verwarmingsinstallatie:
| Type buis (in mm) | Buitendiameter (in mm) | Dikte materiaal (in mm) | Nominale diameter (in mm) | Nominale diameter (in inch) | Inhoud (in l/m) |
|---|---|---|---|---|---|
| 16 x 2 | 16 | 2 | 12 | 3/8 | 0,113 |
| 20 x 2 | 20 | 2 | 16 | 1/2 | 0,201 |
| 26 x 3 | 26 | 3 | 20 | 3/4 | 0,314 |
| 32 x 3 | 32 | 3 | 25 | 1 | 0,531 |
| 40 x 3,5 | 40 | 3,5 | 32 | 1 1/4 | 0,855 |
Buitendraad tappen: stap-voor-stap-handleiding
Met onze instructies is het snijden van een buitendraad heel eenvoudig:
- Bout afvijlen
Nadat u de bout in de bankschroef hebt geklemd, moet u eerst het bovenste uiteinde afschuinen: u vijlt de randen af onder een hoek van 45 graden. Hierdoor wordt het later een stuk eenvoudiger om het snijijzer recht op de bout te zetten en de snijranden in de bout te draaien. - Draadsnijder voorbereiden
Plaats het snijijzer in de houder en draai de borgschroeven stevig aan. - Snijolie gebruiken
Breng een druppel tapolie aan op zowel het snijijzer als de bout. - Buitendraad tappen
Plaats het snijijzer op de afschuining van de bout en draai hem twee volledige slagen met de klok mee. Draai vervolgens eerst een halve slag terug om de spaander te breken en de snijkanten van nieuw smeermiddel te voorzien.
Herhaal deze stappen totdat de schroefdraad de gewenste lengte heeft. - Schroefdraad controleren
Controleer met een passende moer of de schroefdraad goed functioneert. Als er op sommige plaatsen nog wrijving optreedt, moet u de buitenschroefdraad opnieuw snijden.
In welke gevallen is het aan te raden om zelf een buitendraad te snijden?
Dankzij het grote aanbod en de beschikbaarheid van verschillende schroeven en schroefdraden komt het tegenwoordig minder vaak voor dat u de benodigde buitendraad zelf moet tappen. In de volgende gevallen is het echter noodzakelijk en zinvol:
- De afmetingen en spoed van een binnendraad zijn zo specifiek dat het eenvoudiger is om de buitendraad op maat te maken dan een passende schroef te zoeken of te bestellen.
- Een object heeft een buitendraad nodig om het met een ander onderdeel te kunnen verbinden – een normale gang van zaken bij de aanleg van sanitair en verwarmingsinstallaties, waar het vaak nodig is om buitendraden in buizen te snijden.
- Schroefdraad raakt na verloop van tijd vervuild, doordat er bijvoorbeeld resten smeervet en vuildeeltjes in de groeven van het profiel blijven zitten. Het gevolg: een schroef kan niet meer gemakkelijk worden vastgedraaid, hoewel hij eigenlijk nog in goede staat verkeert. In een dergelijk geval kunt u eerst met geschikte middelen het metaal schoonmaken. Als zelfs deze reinigingsmiddelen niet helpen, dan kunt u de bestaande buitendraad het best opnieuw snijden.
Veelgestelde vragen over buitendraad tappen
Om een buitendraad te snijden, hebt u niet veel gereedschap nodig, in principe alleen een snijijzer. Dit is een cilindervormig stuk gereedschap van snelstaal (HSS) met aan de binnenkant minimaal drie snijranden (bij grotere uitvoeringen ook meer).
Als u een buitendraad wilt snijden, kies dan een bout met een diameter die iets kleiner is dan de diameter van de schroefdraad, omdat het materiaal tijdens het snijden iets naar buiten wordt gedrukt. De voorboordiameter van de bout moet kleiner zijn dan de buitendiameter van de schroefdraad, zodat de schroef later probleemloos in de binnendraad kan worden gedraaid.
In de relevante vakliteratuur vindt u tabellen waarin u de exacte voorboordiameter van bouten voor verschillende soorten schroefdraad kunt aflezen.
In sommige gevallen zijn de afmetingen en spoed van een binnendraad zo specifiek dat het eenvoudiger is om de buitendraad op maat te maken dan een passende schroef te zoeken of te bestellen. Ook bij objecten met een speciale vorm of sterk vervuilde schroefdraden is het aan te raden om de buitendraad zelf te tappen.
Bron afbeelding:
© gettyimages.de – kelifamily
